Deel deze pagina


nieuw

Video lessenreeks

Vijf stemmen, vijf ondersteuningsvragen

In deze lessenreeks gidst Maite ons door vijf verschillende stemmen. Ze ging in gesprek met vijf bewoners en toont je hoe je een stem kan opmerken, welke ondersteuningsvraag hierachter schuilt en hoe je daar best op kan reageren.

afbeelding lessenreeks
video_library 5 videos
access_time 37 minuten materiaal
Alle videolessen arrow_forward

Wat kan je verwachten?

  • check_circle Totaalbenadering
  • cancel Stappenplan
  • check_circle Theoretisch kader
  • check_circle Werk- en hulpmiddelen
  • check_circle Verhaal als startpunt
  • check_circle Coachingstraject mogelijk

Positieve effecten

  • check Wil een praktijkgerichte invulling aan het concept ‘kwaliteit van leven’ geven.
  • check Geeft woonzorgcentra handvatten om een leefklimaat te scheppen dat een thuisgevoel oproept.
  • check Vertrekt vanuit de individuele ondersteuningsvraag van de oudere en geeft tools om daarop een gepast antwoord te formuleren op micro-, meso- en macroniveau.
  • check Leent zich makkelijk tot opleiding, vorming en implementatie in de praktijk en zet in op de kwaliteit van de zorgrelatie.
  • check Verlegt via de narratieve benadering de focus van zorgnoden en gebreken naar de facetten van de identiteit of van het verleden waarop een bewoner trots is. Dat geeft een bewoner opnieuw controle over het eigen leven en een sterker gevoel van waardigheid.
  • check Wil door alert te zijn voor de stem waarmee een bewoner zich uitdrukt, bewoners en hun strategieën aangepast ondersteunen. Zo kunnen zorgverleners ouderen helpen in bijvoorbeeld hun verwerkingsproces, in het onderhouden van contacten, in het uniek voelen en in het behouden van de regie.
  • check Wil bewoners via het inherente terugblikken op wat men allemaal heeft bereikt helpen naar verzoening en naar een tevreden afronden van het leven.

Kernconcepten

Het verwijst naar het wat akelige beeld van het woonzorgcentrum als instelling waar je 24 uur per dag verblijft , waar je in grotere groepen leeft, waar het leven verloopt volgens een strak schema en privacy ontbreekt, waar verschillende levenssferen noodgedwongen samenvloeien en waar je met z’n allen onder dezelfde gezagsvorm leeft. Zo’n totaalinstituut heeft nefaste gevolgen voor iemands identiteit en zorgt voor het ‘hospitalisatiesyndroom’ (met een afname van initiatief, een verminderd relativeringsvermogen, apathie, emotionele vervlakking en met het afwijzen van veranderingen).

Attachment to place is één van de cruciale dimensies voor het creëren van een thuisgevoel. ‘Place’ is in dit geval de idee van ‘een thuis’ en de betekenis die iemand er zélf aan geeft is doorslaggevend. Deze vorm van hechting hangt bijvoorbeeld samen met het zelf kunnen bepalen van je agenda, met het kunnen bepalen van wie je kamer kan binnenkomen, met het mogen personaliseren van die kamer etc. Stuk voor stuk helpen ze een bewoner om controle te behouden en om op die manier gemakkelijker een thuisgevoel te kunnen ervaren.

Bij deze dimensie staat de ‘space’ of ‘ruimte’ voor het kluwen aan sociale relaties dat met een bepaalde plaats verbonden is. Het gaat over iemands verbinding met anderen: medebewoners, personeel, vrijwilligers etc. Maar ook de ruimere omgeving is belangrijk. Het kunnen deelnemen aan activiteiten, volgens eigen ritme en voorkeur, is voor deze dimensie cruciaal.

Deze dimensie gaat over de mogelijkheid om verbonden te kunnen blijven over de muren van het woonzorgcentrum heen. Het is het kunnen behouden van een band met de samenleving, ook na een verhuis naar het woonzorgcentrum.

De drie dimensies krijgen door ‘psychosociale processen’ nog een extra laag in het model. Psychosociale processen kunnen iemands hechting of gehechtheid ondersteunen of net tegenwerken. Iemands aanpassingsvermogen, de manier waarop met tegenslagen wordt omgegaan, spirituele steun of de mate van trots en dankbaarheid zijn voorbeelden van ondersteunende processen. Hulpeloosheid en verlieservaringen zijn dan weer voorbeelden van belemmerende psychosociale processen.

‘Sense of self’ is een moeilijker te vertalen begrip of concept. Het gaat over het ‘zelf’, over iemands ‘identiteit’ of ‘eigenheid’. Sense of self is dynamisch, omdat elke persoon evolueert, en omvat een materieel, sociaal en spiritueel ‘zelf’. Het geldt als een noodzakelijke voorwaarde om je ergens thuis te kunnen voelen. Voor het vormgeven en bewaren van een sense of self is het vertellen van verhalen essentieel.

In de uitspraken en verhalen van bewoners zitten verschillende stemmen verscholen. Ze geven aan in welke mate een bewoner zich thuis voelt en hoe de bewoner in een nieuwe omgeving zijn identiteit tracht te bewaren, te herwinnen of te beschermen. Er zijn vijf stemmen of strategieën te onderscheiden: de stem van het verzetten, van het verwerken, het verbinden, het verdragen en de stem van het verschillen. De stemmen zijn op te vatten als vijf verschillende en evoluerende ondersteuningsvragen. Met elke stem komt een andere nood of vraag én is er een ander antwoord nodig.


Meer info

In het boek “a sense of home” stellen de auteurs hun praktijkgericht onderzoek voor, met een stevige theoretische onderbouw, tal van inspirerende quotes en praktijkcases. Het boek is verkrijgbaar via [email protected]

A Sense of home

Meer over A sense of home


Samenvatting door Soulcenter

Woon- en leefplatform voor woonzorgcentra

Soulcenter is een onafhankelijke dienst om woonzorgcentra relatiegerichter te maken.

Deze aanpak zorgt voor een sterkere verbondenheid, een fijner contact en een beter begrip. Iedereen in het woonzorgcentrum krijgt er een rol: bewoners, medewerkers, vrijwilligers, familie,... We helpen hen graag naar meer erkenning, zingeving en voldoening.

Ontdek de woonleefapp arrow_forward
Tablet met voorbeeld van Soulcenter app

Andere woon-en leefmodellen

Tubbe is een van de vele aanpakken. Ons team van Soulcenter zet alle modellen voor jou en voor onszelf graag op een rijtje.

Betekenisvolle Activiteiten Methode

Een multidisciplinaire en praktijkgerichte aanpak voor bewoners van woonzorgcentra

Arteveldehogeschool Gent

Böhm psychobiografische zorg

Opleven door zingeven

Erwin Böhm - Europees Netwerk voor Psychobiografisch Verpleegonderzoek

Doelzoeker

Samen onderweg naar persoonlijke zorg

Vlaams Patiëntenplatform

Leefplezierplan

Handreiking voor een narratief kwaliteitskader verpleeghuiszorg

Leyden Academy

Tubbemodel

Een huis waar het goed wonen en werken is

Koning Boudewijnstichting

Senior Montessori Komt er aan

Onafhankelijkheid, autonomie en sociale participatie ondersteunen

Cameron Camp

Woonleefwijzer Komt er aan

Werken aan kwaliteit van wonen en leven in de woonzorg

Annemie Van Den Bussche