arrow_backAlle artikels

Levensverhaal in woonzorgcentra studenten FAQ

Bij Soulcenter krijgen we heel wat vragen van studenten. Ze zijn op zoek naar een onderwerp voor hun eindwerk en vragen zich af hoe ze hun steentje kunnen bijdragen. Wat is nog onontgonnen terrein? Hoe kunnen ze zorgverleners in woonzorgcentra ondersteunen om de focus op de woonleefplannen te verscherpen? 

We gingen daarom rond de tafel zitten met een groep studenten van Hogeschool Gent. Het doel? Hun vragen beantwoorden, én ervoor zorgen dat hun onderzoek zo rechtstreeks kan bijdragen aan het welzijn van de bewoners.

Zorgt het bijhouden van het levensverhaal voor betere zorg?

Natuurlijk! Die overtuiging ligt aan de kern van wat we met Soulcenter doen. We zijn ervan overtuigd dat zorg waardevoller wordt wanneer het persoonlijk kan worden toegepast. Het levensverhaal van je bewoners kennen zorgt ervoor dat zorgverleners een inzicht krijgen in het verleden, maar ook ontdekken wat bewoners vandaag willen betekenen. Hoe vullen ze graag hun dagen in? Wat geeft hen voldoening? Wat maakt hen gelukkig? Die zaken zijn essentieel om warme, persoonsgerichte zorg te kunnen bieden.


“Er valt over zoveel te babbelen. Echt structurele vragen stellen, daar heb je een plan voor nodig.”

Wat is de beste manier om een levensverhaal te verzamelen? 

Het opstellen van een levensverhaal is een werk van lange adem. Als team moet je je daar echt voor organiseren. Je krijgt snel een overzicht van enkele basiselementen: welke job de bewoners vroeger uitoefenden, wie hun dichte familieleden zijn of welke medische noden ze hebben. Maar er is nog zoveel om over te praten. Hoe willen bewoners in beweging blijven? Hoe willen ze hun kamer inrichten? Welke activiteiten vinden ze leuk? 

Die link met het nu is enorm belangrijk: niet enkel polsen naar wie bewoners waren, maar ook naar wie ze nu nog kunnen én willen zijn. 

Om echt structurele vragen te kunnen stellen heb je een plan nodig. Met een stappenplan zorg je er niet alleen voor dat verschillende onderwerpen besproken worden, maar ook dat verschillende leden van het zorgteam met bewoners in gesprek kunnen gaan. Iedereen heeft een ander perspectief, en gelukkig maar! Dat zorgt namelijk voor een vollediger verhaal.

Het levensverhaal staat ook niet op zich. Woonzorgteams kaderen levensverhalen doorgaans in woonleefplannen van bewoners. Dat zijn individuele overzichten van de verhalen, voorkeuren en verlangens van de bewoners.

En deze woonleefplannen zijn een onderdeel van een ruimere visie op wonen & leven in het woonzorgcentrum. Ontdek verschillende aanpakken in dit overzicht van projecten rond wonen & leven.

Waar moet je vooral op letten bij het opstellen van een levensverhaal?

Tijd is een belangrijke factor. Iedereen snapt dat dit een goed idee is, maar in een woonzorgcentrum is er nu eenmaal vaak dringende zorg te bieden. Onze zorgverleners blussen de hele dag door brandjes. Het is dus niet altijd makkelijk om de tijd te nemen om met een bewoner echt diep te gaan graven.

Daarom is het enorm belangrijk dat zorgverleners zien dat hun inspanningen een impact hebben. Als de verhalen en anekdotes niet in acties worden omgezet, lijkt al die moeite verloren. Maar de resultaten van het proces zien, dat werkt wél motiverend. Een bewoner zien stralen na een favoriete activiteit of een goed gesprek, dat is onbetaalbaar. 

Aanbevolen boeken

De kracht van het levensverhaal

De kracht van het levensverhaal, Mikis Dormaels en Rosanne Voets
Bedoeld voor al wie een bijzondere zorg wil bieden aan ouderen: medewerkers in thuiszorgorganisaties, CGG’s en rusthuizen, maatschappelijk werkers en psychologen in de ouderenzorg. Dit boek reikt hen een theoretische grondslag aan, gebaseerd op effectmeting en kwalitatief onderzoek, en praktische handvatten voor de levensverhaalmethode.


De schat van je leven

De schat van je leven, Herlinde Dely
Geschreven voor mantelzorgers, maar is ook zeer bruikbaar voor professionele zorgverleners en vrijwilligers. Het bestaat uit drie aparte boeken die samen een geheel vormen. Het eerste bevat informatie over zorgen voor iemand met dementie en het belang van herinneringen.


Betekenisvolle activiteiten methode

Betekenisvolle activiteiten methode, Elise Cornelis, Ruben Vanbosseghem, Valerie Desmet, Patricia De Vriendt
Voor woonzorgcentra die de autonomie en zelfverantwoordelijkheid van bewoners willen stimuleren en een aangepast activiteitenaanbod willen aanbieden. In het protocol is iedere stap uitgewerkt en worden voorbeeldvragen, meetinstrumenten en notitiekaders als handvaten aan zorgverleners geboden.

Wat zijn de voor- en nadelen van de papieren en digitale versies van Soulcenter? Zijn ze allebei even doeltreffend?

Online of op papier, het heeft allebei z’n voordelen. Digitaal is heel praktisch: het valt makkelijk te repliceren, is toegankelijk voor de familie, en werkt zo samenwerking in de hand. De hele familie kan helpen om foto’s op te laden of herinneringen neer te pennen. Maar de geprinte versie heeft een gezelligheidsfactor die de digitale versie moeilijk kan evenaren. Een eenvoudig blad zit tijdens een goed gesprek ook minder in de weg dan een digitaal toestel. We zorgen altijd voor babbelbladen of conversatiekaartjes om die barrières zoveel mogelijk weg te werken.


“Iedereen moet enthousiast zijn over het idee — één ergotherapeut of animator kan zo’n grootschalig project niet in z’n eentje trekken.”

Hoe zorg je ervoor dat alle stafleden in een woonzorgcentrum het verhaal van een bewoner leren kennen?

Dat hangt grotendeels af van de werking van het centrum in kwestie. Levensverhalen kunnen een plaats krijgen op een multidisciplinair overleg of op posters in de gangen van het woonzorgcentrum. Het is ook altijd een goed idee om met maandelijkse thema’s te werken en bijvoorbeeld alle verhalen in een slideshow te gieten. Dat stimuleert bewoners en zorgverleners om regelmatig over verschillende thema’s in gesprek te gaan.

Tips en hulpmiddelen om een levensverhaal-poster te maken.


“Iedereen snapt dat dit een goed idee is, maar in een woonzorgcentrum is er nu eenmaal vaak dringende zorg te bieden. Onze zorgverleners blussen de hele dag door brandjes.”

Verschillende woonzorgcentra kampen met tijdsgebrek en personeelstekort. Hoe speelt dit mee in het proces?

De focus op de woonleefplannen moet beginnen op het directieniveau. Iedereen moet enthousiast zijn over het idee — één ergotherapeut of animator kan zo’n grootschalig project niet in z’n eentje trekken. Bij het implementeren van zo’n project in een woonzorgcentrum zijn er twee zaken om rekening mee te houden. Het eerste is praktisch: welke informatie willen we precies verzamelen, en hoe kunnen we dat doen? Het tweede is toekomstgericht: wat willen we uiteindelijk met de levensverhalen doen? 

Eerder publiceerden we al deze roadmap voor woonleefplannen.

Hoe zie je Soulcenter verder evolueren in de toekomst? 

Naast medewerkers en bewoners kunnen ook vrijwilligers een grotere rol gaan spelen. Het zou enorm fijn zijn als mensen uit de buurt betrokken zouden kunnen worden om activiteiten te doen met bewoners, vooral als die specifiek op hun interesses afgestemd zijn. Dit op een efficiënte manier organiseren is zeker één van onze toekomstdromen.

Waar kunnen studenten vooral hulp bieden?

Bij het implementeren van de woonleefplannen zijn er twee gebieden waar extra onderzoek een duidelijke meerwaarde kan bieden voor zorgteams.

  • Om het verzamelen van levensverhalen gestructureerd en efficiënt aan te pakken is een stappenplan nodig. Hoe kan zo’n plan eruit zien? Hoe kunnen verschillende teams dit aanpakken?
  • Hoe komen de levensverhalen en woonleefplannen van bewoners bij het hele zorgteam terecht? Wat kunnen woonzorgcentra doen om ervoor te zorgen dat iedereen even goed op de hoogte is? 
  • Hoe kan het woonleefplan van bewoners helpen bij buurtgerichte zorg? Hoe kan dit een instrument zijn om sociaal te makelen tussen vrijwilligers uit de buurt, het team en bewoners?

Meer weten over hoe Soulcenter woonzorgcentra helpt met woonleefplannen? Neem een kijkje op onze website.


Artikel door

Frederik Vincx

Frederik Vincx is sociaal ondernemer en ontwerper van communicatie software voor teams. De voorbije twee jaar focuste hij zich op het helpen van woonzorgcentra om hun bewoners beter te leren kennen. Hij is de ontwerper van Soulcenter.

Volg Frederik op Linkedin.